Jakie badania mogą być potrzebne do postawienia diagnozy?

Podczas wizyty okulistycznej lekarz dobiera zakres badań indywidualnie, w zależności od zgłaszanych objawów i podejrzewanej choroby. Nie każdy pacjent wymaga wykonania wszystkich badań.

Najczęściej wykonywane są:

• Badanie ostrości wzroku – pozwala ocenić jakość widzenia i wykryć ewentualne pogorszenie.

• Pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego – jest ważny w diagnostyce jaskry oraz innych chorób oka.

• Badanie w lampie szczelinowej – umożliwia dokładną ocenę przedniego odcinka oka oraz ciała szklistego.

• Badanie dna oka po rozszerzeniu źrenic – pozwala ocenić siatkówkę, plamkę, nerw wzrokowy oraz naczynia krwionośne.

W zależności od wskazań lekarz może zlecić również badania dodatkowe:

• OCT (optyczna koherentna tomografia) – bezbolesne badanie obrazujące warstwy siatkówki i plamki z bardzo dużą dokładnością. Jest niezbędne m.in. w diagnostyce zwyrodnienia plamki (AMD), retinopatii cukrzycowej, obrzęku plamki czy błony nasiatkówkowej.

• Angio-OCT (OCTA) – umożliwia ocenę naczyń krwionośnych siatkówki i naczyniówki bez konieczności podawania kontrastu.

• Angiografia fluoresceinowa (FA), angiografia indocyjaninowa (ICG) – badania wykonywane po dożylnym podaniu kontrastu, pozwalające ocenić przepływ krwi w naczyniach siatkówki i naczyniówki. Są stosowane m.in. w diagnostyce retinopatii cukrzycowej, zakrzepów żylnych, wysiękowej postaci AMD oraz wielu chorób zapalnych i genetycznych.

• Autofluorescencja dna oka (FAF) – pozwala ocenić stan nabłonka barwnikowego siatkówki i jest szczególnie przydatna w diagnostyce chorób plamki.

• USG gałki ocznej – wykonywane, gdy nie można obejrzeć dna oka z powodu krwotoku do ciała szklistego, zaawansowanej zaćmy lub innych zmętnień.

• Fotografia dna oka – umożliwia dokumentację zmian oraz porównywanie ich podczas kolejnych wizyt.

• Pole widzenia – wykonywane głównie w diagnostyce jaskry oraz niektórych chorób siatkówki i nerwu wzrokowego.

• Pachymetria – pomiar grubości rogówki, często wykonywany podczas diagnostyki jaskry.

• Biometria oka – pomiar długości gałki ocznej i innych parametrów, wykorzystywany m.in. przed operacją zaćmy.

Czy wszystkie badania są wykonywane podczas jednej wizyty?

Nie. Zakres diagnostyki zależy od rodzaju schorzenia i objawów. Część badań można wykonać podczas jednej wizyty, natomiast niektóre wymagają wcześniejszego przygotowania lub są wykonywane w innym terminie.

Czy badania są bolesne?

Większość badań okulistycznych jest bezbolesna i nieinwazyjna. W przypadku badań wymagających rozszerzenia źrenic przez kilka godzin po ich wykonaniu może występować niewyraźne widzenie z bliska oraz zwiększona wrażliwość na światło. Niektóre badania, takie jak angiografia fluoresceinowa, wymagają podania kontrastu do żyły i są wykonywane wyłącznie wtedy, gdy istnieją ku temu wskazania.

Dobór odpowiednich badań pozwala lekarzowi dokładnie określić przyczynę dolegliwości, postawić właściwą diagnozę oraz zaplanować najskuteczniejsze leczenie.