Jak różne choroby oczu wpływają na jakość widzenia?

Rodzaj zaburzeń widzenia często pomaga lekarzowi określić, która część oka lub układu wzrokowego jest zajęta. Poniżej przedstawiono najczęstsze objawy oraz ich możliwe przyczyny.

Jak pacjent opisuje widzenie?	Możliwe przyczyny
Obraz jest zamazany lub nieostry	wada wzroku, zaćma, choroba suchego oka, obrzęk rogówki, zmiany w plamce, obrzęk siatkówki, zapalenie nerwu wzrokowego
Obraz jest wyblakły, kolory mniej intensywne	choroby nerwu wzrokowego (np. zapalenie nerwu wzrokowego, jaskra), zaawansowana zaćma, niektóre choroby siatkówki
Linie proste wydają się krzywe lub falują	choroby plamki, np. zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD), błona nasiatkówkowa, otwór w plamce, obrzęk plamki, centralna chorioretinopatia surowicza
Obraz się dwoi (podwójne widzenie)	nieprawidłowe ustawienie oczu (zez), porażenie mięśni gałki ocznej, choroby neurologiczne, choroby tarczycy; jeśli dwojenie występuje tylko przy patrzeniu jednym okiem – może być spowodowane astygmatyzmem, zaćmą lub chorobami rogówki
W polu widzenia pojawia się czarna lub szara plama	choroby plamki (AMD, otwór w plamce, obrzęk plamki), krwotok do ciała szklistego, odwarstwienie siatkówki, uszkodzenie nerwu wzrokowego
Widzenie przypomina zasłonę lub kurtynę	odwarstwienie siatkówki, rozległy krwotok do ciała szklistego, niedrożność naczyń siatkówki – wymaga pilnej konsultacji okulistycznej
Błyski światła	pociąganie siatkówki przez ciało szkliste, pęknięcie siatkówki, rozpoczynające się odwarstwienie siatkówki
Ruchome czarne punkty lub nitki ("muszki")	męty ciała szklistego, tylne odłączenie ciała szklistego, krwotok do ciała szklistego

Co oznaczają poszczególne objawy?

Zamazany obraz

Najczęściej oznacza, że światło nie jest prawidłowo skupiane lub nie dociera prawidłowo do siatkówki. Przyczyną mogą być:

• wada wzroku,

• zaćma,

• suche oko,

• choroby rogówki,

• choroby plamki.

Wyblakłe kolory

Jeżeli czerwony kolor wydaje się mniej intensywny, a cały obraz jest "wyprany z barw", może to świadczyć o chorobie nerwu wzrokowego, plamki żółtej lub zaawansowanej zaćmie.

Krzywienie obrazu (metamorfopsje)

Jeżeli linie proste (np. framugi drzwi lub kratki w zeszycie) wydają się falować lub wyginać, najczęściej problem dotyczy plamki – centralnej części siatkówki odpowiedzialnej za ostre widzenie.

Podwójne widzenie

Dwojenie może mieć dwie główne przyczyny:

• obuoczne – związane z nieprawidłowym ustawieniem oczu lub chorobami neurologicznymi czy naczyniowymi - np udar, cukrzyca; ustępuje po zasłonięciu jednego oka,

• jednooczne – utrzymuje się mimo zasłonięcia drugiego oka i zwykle jest spowodowane chorobą rogówki, soczewki - zaćmą lub znacznym astygmatyzmem.

Czarna lub szara plama

Jeżeli plama znajduje się w centrum obrazu, może utrudniać czytanie i rozpoznawanie twarzy – często świadczy o chorobie plamki. Jeżeli pojawia się na obwodzie pola widzenia lub stopniowo się powiększa, może być objawem odwarstwienia siatkówki lub innych poważnych chorób siatkówki.

Kiedy należy pilnie zgłosić się do okulisty?

Natychmiastowej konsultacji wymagają:

• nagłe pogorszenie ostrości wzroku,

• pojawienie się ciemnej zasłony lub kurtyny przed okiem,

• nagłe zniekształcenie obrazu,

• nowa czarna plama w centrum widzenia,

• nagłe podwójne widzenie,

• liczne nowe męty połączone z błyskami światła.

Wczesna diagnostyka jest niezwykle ważna, ponieważ wiele chorób siatkówki i nerwu wzrokowego można skutecznie leczyć, jeśli zostaną rozpoznane odpowiednio wcześnie. Od tego zwykle zależy ostateczna ostrość wzroku.