Choroba suchego oka

Choroba suchego oka to częste schorzenie, w którym ilość lub jakość filmu łzowego jest niewystarczająca do prawidłowego nawilżania powierzchni oka. Może powodować przewlekły dyskomfort, a w bardziej zaawansowanych przypadkach również pogorszenie jakości widzenia.

Najczęstsze objawy

• uczucie suchości oczu,

• pieczenie lub szczypanie,

• uczucie piasku lub ciała obcego pod powiekami,

• zaczerwienienie oczu,

• łzawienie (będące reakcją na podrażnienie),

• uczucie zmęczenia oczu, szczególnie podczas czytania lub pracy przy komputerze,

• okresowe zamglenie widzenia, które często ustępuje po mrugnięciu,

• nadwrażliwość na światło (światłowstręt),

• trudności z noszeniem soczewek kontaktowych,

• uczucie ciężkich lub sklejających się powiek, zwłaszcza po przebudzeniu.

Kiedy objawy mogą się nasilać?

Dolegliwości często są bardziej dokuczliwe:

• podczas długotrwałej pracy przy komputerze lub korzystania z telefonu,

• podczas czytania i oglądania telewizji,

• w klimatyzowanych lub ogrzewanych pomieszczeniach,

• przy przebywaniu w zadymionych, suchych lub wietrznych miejscach,

• pod koniec dnia.

Co zwiększa ryzyko choroby suchego oka?

Ryzyko zachorowania zwiększają:

• wiek, szczególnie po 50. roku życia,

• długotrwała praca z ekranami,

• noszenie soczewek kontaktowych,

• niektóre choroby ogólnoustrojowe (np. choroby autoimmunologiczne),

• niektóre leki,

• przebyte zabiegi okulistyczne,

• zmiany hormonalne.

Kiedy zgłosić się do okulisty?

Umów się na wizytę, jeśli objawy:

• utrzymują się przez dłuższy czas,

• nasilają się mimo stosowania sztucznych łez,

• utrudniają codzienne funkcjonowanie lub noszenie soczewek kontaktowych.

Pilnie zgłoś się do okulisty, jeśli wystąpi:

• silny ból oka,

• znaczne zaczerwienienie jednego oka,

• nagłe pogorszenie widzenia,

• uraz oka lub podejrzenie zakażenia.

Pamiętaj: Choroba suchego oka jest schorzeniem przewlekłym. Odpowiednio dobrane leczenie oraz regularna pielęgnacja powierzchni oka pozwalają u większości pacjentów skutecznie zmniejszyć dolegliwości i poprawić komfort widzenia. Dobrze jest przyjąć częstotliwość pielęgnacji brzegów powiek jak czyszczenia zębów - tzn dwa razy dziennie. Przemywanie brzegów powiek rano po nocy gdy nie wydzielamy łez i złuszczają się komórki zbierając w tzw. śpiochy oraz wieczorem po całym dniu zmywanie spalin samochodowych, zanieczyszczeń powietrza i wyziewów z klimatyzacji.

Leczenie choroby suchego oka

Leczenie choroby suchego oka ma na celu zmniejszenie dolegliwości, poprawę jakości filmu łzowego oraz ochronę powierzchni oka przed uszkodzeniem. Dobór terapii zależy od przyczyny i nasilenia objawów.

Kluczowe znaczenie w codziennej higienie oczu ma częste mruganie, szczególnie jeśli wytężamy wzrok czytając czy prowadząc samochód. Dorze wykształcić sobie nawyk częstego mrugania w każdych okolicznościach gdy czujemy dyskomfort. Jest to tzw pierwsza pomoc. Nasze oczy potrzebują powiek do nawilżania - rozprowadzania łez na powierzchni rogówki. Przez powieki i łzy rogówka odżywia się bo sama nie posiada naczyń. W prawidłowych łzach rozpuszcza się tlen z powietrza dzięki czemu rogówka oddycha tak jak narządy, które dostają tlen drogą krwi. Prawidłowo nawilżona powierzchnia rogówki jest pierwsza soczewką układu optycznego oka. Jej nieprawidłowości powodują zamazywanie się obrazów i trudności z czytaniem nawet bez istnienia innych chorób oka.

Sztuczne łzy

Podstawowym sposobem leczenia są krople nawilżające (sztuczne łzy). Uzupełniają one film łzowy, zmniejszają tarcie podczas mrugania i łagodzą objawy suchości.

W przypadku częstego stosowania warto wybierać preparaty bez konserwantów, które są lepiej tolerowane przez powierzchnię oka.

Maści i żele do oczu

U osób z nasilonymi objawami, zwłaszcza występującymi w nocy lub po przebudzeniu, lekarz może zalecić stosowanie żeli lub maści do oczu. Zapewniają one dłuższe nawilżenie, ale mogą czasowo powodować zamglenie widzenia.

Leczenie stanu zapalnego

Jeżeli przyczyną dolegliwości jest przewlekły stan zapalny powierzchni oka, okulista może zalecić:

• krople przeciwzapalne,

• krótkotrwałe stosowanie kropli steroidowych pod ścisłą kontrolą lekarza,

• leki immunomodulujące w wybranych przypadkach.

Leczenie zaburzeń pracy gruczołów Meiboma

Jeżeli choroba suchego oka związana jest z nieprawidłową pracą gruczołów Meiboma, leczenie może obejmować:

• codzienną higienę brzegów powiek,

• ciepłe suche okłady na powieki - żelowe okularki lub wypełnione ziarenkami i podgrzewane w mikrofali lub kubku z gorącą wodą,

• delikatny masaż powiek,

• w wybranych przypadkach specjalistyczne zabiegi wykonywane w gabinecie okulistycznym.

Zmiana codziennych nawyków

Objawy można zmniejszyć również poprzez:

• robienie regularnych przerw podczas pracy przy komputerze,

• częste mruganie podczas korzystania z ekranów,

• unikanie dymu tytoniowego oraz silnego nawiewu klimatyzacji i ogrzewania,

• odpowiednie nawilżanie powietrza w pomieszczeniach,

• właściwe nawodnienie organizmu.

Leczenie chorób współistniejących

Jeżeli suchość oka jest związana z inną chorobą lub przyjmowanymi lekami, konieczne może być leczenie choroby podstawowej lub modyfikacja terapii po konsultacji z lekarzem.

Regularne kontrole

Choroba suchego oka ma najczęściej charakter przewlekły, dlatego leczenie może wymagać długotrwałego stosowania preparatów nawilżających oraz okresowych kontroli okulistycznych. Lekarz oceni skuteczność terapii i w razie potrzeby zmodyfikuje leczenie.

Pamiętaj: Choroby suchego oka nie należy lekceważyć. Nieleczona może prowadzić do przewlekłego uszkodzenia powierzchni oka, nawracających stanów zapalnych oraz pogorszenia jakości widzenia. Właściwie dobrane leczenie pozwala u większości pacjentów znacząco zmniejszyć dolegliwości i poprawić komfort życia.